Fond Prof. dr Lazar Vrkatic

  • Povećaj veličinu teksta
  • Podrazumevana veličina teksta
  • Smanji veličinu teksta

Srbi u Vojvodini

El. pošta Štampa PDF

Srbi u Vojvodini i njihov državno-pravni osnov

Feljton „Srbi u Vojvodini i njihov državno-pravni osnov” čini serija od devet članaka Prof. dr Lazara Vrkatića, objavljenih u izdanjima dnevnog lista “Danas” u okviru rubrike “Vikend feljton”, a u periodu od 15. januara do 11. marta 2000. godine.

Feljton čine članci:

  1. Čekajući četvrtu autonomiju
    (subota-nedelja, 15-16. januar 2000.)
  2. Nacionalo biće pod nefeudalnim nanosom
    (subota-nedelja, 22-23. januar 2000.)
  3. Borba za političku i ekonomsku autonomiju
    (subota-nedelja, 29-30. januar 2000.)
  4. Kompromis socijalističke i konzervativne ideje"
    (Autonomija Vojvodine iz 1974. godine)

    (subota-nedelja, 5-6. februar 2000.)
  5. Vladanje pomoću nacionalizma"
    (O legitimaciji onog oblika vladavine koji je nametnut Vojvodini)

    (subota-nedelja, 12-13. februar 2000.)
  6. Država privatnog interesa"
    (O balkanskom (konzervativno-nacionalističkom) liku novog oblika vladavine, koji je nametnut Vojvodini)

    (subota-nedelja, 19-20. februar 2000.)
  7. Korumpirana prestonica"
    (O osnovnoj nejednakosti ljudi u obliku vladavine koji je nametnut Vojvodini)

    (subota-nedelja, 26-27. februar 2000.)
  8. Čudovišni proizvodi političkog konzervativizma"
    (Nejednakost vojvođana i ostalih stanovnika Srbije kao osnov autonomije)

    (subota-nedelja, 4–5. mart 2000.)
  9. Pravo na pravo
    (subota-nedelja, 11-12. mart 2000.


Preuzmite celokupan feljton u pdf formatu


Prolozi članaka:

“Očito je da su sve velike političke ideje na ovim prostorima poražene od ličnih režima ili od okupatora, što govori o njihovoj slabosti, jer ti lični režimi nisu nastajali slučajno (Garašanin je podržavao kneza Mihaila, Ristić doveo na vlast malodobnog Milana Obrenovića, Pašić Aleksandra Karađorđevića itd.), kao ni okupacije. Osnovno pitanje je da li će tek dolazeća liberalna politička ideja isto tako nužno indukovati elemente ličnog režima kao i ranije, ili neće.“

Ovaj naslov jasno upućuje na delo „Narodnost i njen državno-pravni osnov“, objavljenog u Beču 1862. godine na nemačkom jeziku, a napisanog od strane dr Mihajla Polit Desančića, najmudrije političke ličnosti vojvođanskih Srba, onih Srba za koje znamo da su svojim vrlinama, slabostima, navikama, strahovima i pameću zaslužili da žive u umnom političkom poretku, a svojom delatnošću to nisu umeli do dana današnjeg da ostvare, te se i sada od svih balkanskih i centralnoevropskih naroda i Srbi iz Vojvodine nalaze u najnepovoljnijem i najneprimerenijem položaju. A zašto?“

Osnovni faktor tako olakog pada autonomije bio je način na koji je ona uspostavljena. Iako nije donesena samo spoljašnjom voljom, ipak je taj spoljašnji činilac bio odlučujući, te je i ukinuta spoljašnjom voljom. Na početku je bio uzrok kraja.“

Koncepcija nacionalizma kao dominantnog političkog programa je ubijena u Prvom svetskom ratu, a posle toga uspomena na nju se povremeno oživljava kroz druge političke ideje, kao što su nacizam ili ovaj naš novi oblik vladavine.“

“U građansko-liberalnim oblicima vladavine privatni interes je pokretač ekonomskog društva, dok je politička vrlina pokretač političke države. U novonastalom obliku vladavine desila se pobrkanost, te je privatni interes postao pokretač političke države, a podaništvo ekonomsko-građanskog društva.“

“Svaka politička opcija koja bude eventualno vladala u Srbiji moraće sa konzervativizmom ili da pravi kompromis ili da ga proganja represijom, što će konzervativizam samo jačati. Najveće zlo ovog naroda – konzervativizam izvesno ima budućnost, što nikako ne znači da i ovaj narod ima budućnost.“

“Ako želimo da rehabilitujemo sferu subjektivnih prava čoveka, onda moramo da rehabilitujemo i Vojvodinu, jer je najviše subjektivno pravo čoveka pravo na pravo, odnosno pravo da odlučuje o svom pravnom statusu.“

 

 

 

 

 

Posetilaca

Imamo 34 gostiju na mreži