Fond Prof. dr Lazar Vrkatic

  • Povećaj veličinu teksta
  • Podrazumevana veličina teksta
  • Smanji veličinu teksta
Home Izdavaštvo Feljtoni i članci
Feljtoni i članci

Novozavetni podstoj Hegelove rasprave

El. pošta Štampa PDF

Arhe, I, 2/2004.
UDK 14 Hegel . 14: Aristotel
Originalni naučni rad

 

Lazar Vrkatić

Novozavetni podstoj Hegelove rasprave o gospodstvu i ropstvu

Hegel/Aristotel

Apstrakt: U inače različito tumačenoj Hegelovoj filozofiji rasprava o dijalektici roba i gospodara verovatno je najspornija. Novozavetni podstoj ove rasprave dosada nije uziman u obzir. Dijalektika Oca i Sina, odnosno Boga i Hrista, iz Jovanovog jevanđelja, kao spekulativnog (dok su sinoptička empirijska i čulna), kod Hegela je pretočena u dijalektiku gospodara i roba. Postoji i polemička strana te rasprave koja je okrenuta prema Aristotelu. Hegel svoju poziciju gradi kao jedinstvo jedinstva (Aristotelovo poimanje Boga) i razlike (jovanovska predstava Boga) u vidu Duha.

Ključne reči: Hegel, Aristotel, Jovanovo jevandjelje, Dijalektika roba i gospodara, Bog, Duh

Hegelova rasprava o gospodstvu i ropstvu isticanje je superiornosti principa novozavetne teologije nad principom antičke filozofije, pre svega Aristotelove filozofije. Aristotelova Metafizika se povukla pred metafizičnošću Jovanovog jevanđelja. Rasprava o gospodstvu i ropstvu je dosada posve različito tumačena (njezin novozavetni, dominantno jovanovski, podstoj u svim se iole značajnijim tumačenjima ne prepoznaje), a jedan od razloga je i terminološka zatvorenost. Pokušaćemo da upotrebom Aristotelove terminologije otvorimo tekst u pravcu upoređivanja Aristotelove i Hegelove pozicije.

Termin "samosvest" (Selbstbewusstsein) upućuje na mišljenje mišljenja, odnosno na boga koji je određen kao ουσια uopšte, dakle ουσια je samosvest. Da je tako, posvedočio je i sam Hegel: "Samosvest je pre svega jednostavno biće za sebe, jednako samom sebi isključenjem iz sebe svega drugoga; njezina joj je bit i apsolutni predmet ono Ja, te je u toj neposrednosti ili u svom biću svoga bića pojedinačnost".

Dakle, ovo određenje bi glasilo ovako: ουσια je pre svega jednostavna ενεργεια, jednaka samoj sebi isključenjem iz sebe svega drugoga; njezino joj je bitstvo i ouaig apsolutni predmet ... itd. Pojam Anerkennung znači shvatiti ono drugo kao ουσια-u, te je odnos između dve ουσια napredak onome drugom da je takođe ουσια;


Preuzmite članak u pdf formatu

 

 

Srbi u Vojvodini

El. pošta Štampa PDF

Srbi u Vojvodini i njihov državno-pravni osnov

Feljton „Srbi u Vojvodini i njihov državno-pravni osnov” čini serija od devet članaka Prof. dr Lazara Vrkatića, objavljenih u izdanjima dnevnog lista “Danas” u okviru rubrike “Vikend feljton”, a u periodu od 15. januara do 11. marta 2000. godine.

Feljton čine članci:

  1. Čekajući četvrtu autonomiju
    (subota-nedelja, 15-16. januar 2000.)
  2. Nacionalo biće pod nefeudalnim nanosom
    (subota-nedelja, 22-23. januar 2000.)
  3. Borba za političku i ekonomsku autonomiju
    (subota-nedelja, 29-30. januar 2000.)
  4. Kompromis socijalističke i konzervativne ideje"
    (Autonomija Vojvodine iz 1974. godine)

    (subota-nedelja, 5-6. februar 2000.)
  5. Vladanje pomoću nacionalizma"
    (O legitimaciji onog oblika vladavine koji je nametnut Vojvodini)

    (subota-nedelja, 12-13. februar 2000.)
  6. Država privatnog interesa"
    (O balkanskom (konzervativno-nacionalističkom) liku novog oblika vladavine, koji je nametnut Vojvodini)

    (subota-nedelja, 19-20. februar 2000.)
  7. Korumpirana prestonica"
    (O osnovnoj nejednakosti ljudi u obliku vladavine koji je nametnut Vojvodini)

    (subota-nedelja, 26-27. februar 2000.)
  8. Čudovišni proizvodi političkog konzervativizma"
    (Nejednakost vojvođana i ostalih stanovnika Srbije kao osnov autonomije)

    (subota-nedelja, 4–5. mart 2000.)
  9. Pravo na pravo
    (subota-nedelja, 11-12. mart 2000.


Preuzmite celokupan feljton u pdf formatu

Opširnije...
 

Najveće čudo moderne srpske istorije

El. pošta Štampa PDF

PROF. DR LAZAR VRKATIĆ:
PRISAJEDINJENJE VOJVODINE SRBIJI 1918. GODINE (2)
Najveće čudo moderne srpske istorije
Najveće čudo moderne srpske istorije za tridesetak godina od patrijarhalnog ratničkog naroda do ekonomski razvijene i samosvesne grđanske klase - Srbi iz Ugarske i Hrvatske ušli u Srbiju kao politički subjektivan i samosvestan narod

Razvojačenje Vojne granice i nestajanje instituta i načina života Krajine je to stanovništvo stavilo u neobično nepovoljan položaj. Zbog siromaštva, i ne samo siromaštva, jedni su otišli u Ameriku, a drugi su nastavili da se bave starim krajiškim zanatima: vojskom, policijom i sveštenstvom (do samog kraja Austro-Ugarske mnogi su Krajišnici ostali lojalni kruni). I pored toga jedan sloj je uspeo, zajedno sa onim Srbima koji su živeli van Granice, da se ekonomski i kulturno uzdigne do te mere da je mogao da osnuje nezavisne institucije koje su trebale da poboljšaju položaj ostalog naroda.
Tako je u Zagrebu 1895. godine osnovana Srpska banka, koja će do Prvog svetskog rata postati jedna od najmoćnijih finansijskih institucija države, a pri osnivanju banke je pokazano da je to samo prvi korak ka ekonomskoj autonomiji i prosperitetu Srba, jer je zaključeno da je nužno zadružno organizovati seljake, a esnafski trgovce i zanatlije. Tako se 14.09.1897. godine osniva prva Srpska zemljoradnička zadruga u Sremskoj Kamenici, odmah preko puta Novog Sada, a iduće godine se u Zagrebu registruje Savez srpskih zemljoradničkih zadruga u Austro-Ugarskoj. U zadruge ne ulaze samo zemljoradnici, nego i trgovci, advokati, sveštena lica, te se za vrlo kratko vreme ceo jedan narod organizuje na sebi primeren način.

Opširnije...
 



 

 

 

 

Posetilaca

Imamo 52 gostiju na mreži