Fond Prof. dr Lazar Vrkatic

  • Povećaj veličinu teksta
  • Podrazumevana veličina teksta
  • Smanji veličinu teksta
Srbi u Vojvodini

Borba za političku i ekonomsku autonomiju

El. pošta Štampa PDF
Subota – nedelja, 29-30. januar 2000.
SRBI U VOJVODINI I NJIHOV DRŽAVNO-PRAVNI OSNOV
(3. deo)

Borba za političku i ekonomsku autonomiju

Naslov ovog feljtona jasno upućuje na delo „Narodnost i njen državno-pravni osnov“, objavljenog u Beču 1862. godine na nemačkom jeziku, a napisanog od strane dr Mihajla Polit Desančića, najmudrije političke ličnosti vojvođanskih Srba, onih Srba za koje znamo da su svojim vrlinama, slabostima, navikama, strahovima i pameću zaslužili da žive u umnom političkom poretku, a svojom delatnošću to nisu umeli do dana današnjeg da ostvare, te se i sada od svih balkanskih i centralnoevropskih naroda Srbi iz Vojvodine nalaze u najnepovoljnijem i najneprimerenijem položaju.

Jedan od najznačajnijih istorijskih razloga razlike Srba iz Ugarske i Hrvatske, sa jedne strane, i Srba iz Srbije, sa druge, su 1848. godina i njene posledice. Srbija je izlazila iz patrijarhalnog sveta uspostavljanjem unutrašnje i delimičnim gubitkom spoljašnje suverenosti, pošto su Ustavobranitelji okrnjili Miloševo nasleđe nezavisnosti od Turske, ali su zato razvili poštovanje svojine, sudstvo, administraciju itd. Garašaninu su se nemiri iz 1848. godine činili opasnim po samu Srbiju, te je, razmišljajući više kao policajac, nego kao državnik, u svemu tome nerado učestvovao i gledao da zaštiti poredak i unutrašnje tek stečene tekovine. Zbog toga, a i mnogo toga drugog, Srbi iz Srbije nisu osetili dah najznačajnijeg evropskog pokreta u 19. veku, dok Srbi u Hrvatskoj i Ugarskoj to svakako jesu. Osnovni rezultat njihove delatnosti u tim nemirima je definitivno napuštanje patrijarhalnog i privilegovanog statusa koji su imali. Rajačićeva i Majerhofenova akcija protiv mađarskih pobunjenika je u osnovi poslednje političko i vojno delovanje po starom patrijarhalnom principu, gde su patrijarh i Vojna krajina jedino bitni.

Opširnije...
 

Nacionalo biće pod nefeudalnim nanosom

El. pošta Štampa PDF
Subota – nedelja, 22-23. januar 2000.
SRBI U VOJVODINI I NJIHOV DRŽAVNO-PRAVNI OSNOV
(2. deo)

Nacionalo biće pod nefeudalnim nanosom

Naslov ovog feljtona jasno upućuje na delo „Narodnost i njen državno-pravni osnov“, objavljenog u Beču 1862. godine na nemačkom jeziku, a napisanog od strane dr Mihajla Polit Desančića, najmudrije političke ličnosti vojvođanskih Srba, onih Srba za koje znamo da su svojim vrlinama, slabostima, navikama, strahovima i pameću zaslužili da žive u umnom političkom poretku, a svojom delatnošću to nisu umeli do dana današnjeg da ostvare, te se i sada od svih balkanskih i centralnoevropskih naroda Srbi iz Vojvodine nalaze u najnepovoljnijem i najneprimerenijem položaju.

A zašto?

Autonomija Srba u Vojnoj krajini je bila takvoga karaktera da se nije radilo o nekim etničkim ili manjinskim  pravima, nego o nečem dalekom ozbiljnijem, o sasvim drugom obliku vladavine. Tako je Austro-Ugarska bila država sa dva oblika vladavine, u jednom su živeli Srbi, a u drugom ostali, i Srbi nisu na to naterani, nego im je baš to bilo po meri.

Opširnije...
 

Čekajući četvrtu autonomiju

El. pošta Štampa PDF
Subota – nedelja, 15-16. januar 2000.
SRBI U VOJVODINI I NJIHOV DRŽAVNO-PRAVNI OSNOV
(1. deo)

Čekajući četvrtu autonomiju

Očito je da su sve velike političke ideje na ovim prostorima poražene od ličnih režima ili od okupatora, što govori o njihovoj slabosti, jer ti lični režimi nisu nastajali slučajno (Garašanin je podržavao kneza Mihaila, Ristić doveo na vlast malodobnog Milana Obrenovića, Pašić Aleksandra Karađorđevića itd.), kao ni okupacije. Osnovno pitanje je da li će tek dolazeća liberalna politička ideja isto tako nužno indukovati elemente ličnog režima kao i ranije, ili neće

Naslov ovog feljtona jasno upućuje na delo „Narodnost i njen državno-pravni osnov“, objavljenog u Beču 1862. godine na nemačkom jeziku, a napisanog od strane dr Mihajla Polit Desančića, najmudrije političke ličnosti vojvođanskih Srba, onih Srba za koje znamo da su svojim vrlinama, slabostima, navikama, strahovima i pameću zaslužili da žive u umnom političkom poretku, a svojom delatnošću to nisu umeli do dana današnjeg da ostvare, te se i sada od svih balkanskih i centralnoevropskih naroda Srbi iz Vojvodine nalaze u najnepovoljnijem i najneprimerenijem položaju.

A zašto?

Opširnije...
 



 

 

 

 

Posetilaca

Imamo 30 gostiju na mreži