Fond Prof. dr Lazar Vrkatic

  • Povećaj veličinu teksta
  • Podrazumevana veličina teksta
  • Smanji veličinu teksta
Home Izdavaštvo
Izdavaštvo

Konzervativizam i proizvodnja “Čudovišta društvenog života”

El. pošta Štampa PDF

Prof. dr Duško Radosavljević

(prikaz knjige Lazara Vrkatića „O konzervativnim političkim idejama“)

Konzervativizam i proizvodnja “Čudovišta društvenog života”


„Konzervativni nazor u državi ne vidi opštu volju,
jer se pojedinačna i zajednička volja ne posreduju kroz državu, nego joj samo služe.“
(L. Vrkatić)

Konzervativna ideja se u Srba tri puta nametnula kao dominantna politička opcija, i po tvrdnjama Lazara Vrkatića, sva tri puta dovela do nesagledivih posledica po društvo i državu, ali, i po šire državne sklopove u kojima je živeo srpski narod. Ovo je vrlo koncizna ocena koja se dobija nakon čitanja dela „O konzervativnim političkim idejama“ [1], objavljenog u ediciji Izabranih dela Lazara Vrkatića, kao zajedničkog izdavačkog poduhvata Mediteran publishinga i USEE-a iz Novog Sada.

Opširnije...
 

Borba za političku i ekonomsku autonomiju

El. pošta Štampa PDF
Subota – nedelja, 29-30. januar 2000.
SRBI U VOJVODINI I NJIHOV DRŽAVNO-PRAVNI OSNOV
(3. deo)

Borba za političku i ekonomsku autonomiju

Naslov ovog feljtona jasno upućuje na delo „Narodnost i njen državno-pravni osnov“, objavljenog u Beču 1862. godine na nemačkom jeziku, a napisanog od strane dr Mihajla Polit Desančića, najmudrije političke ličnosti vojvođanskih Srba, onih Srba za koje znamo da su svojim vrlinama, slabostima, navikama, strahovima i pameću zaslužili da žive u umnom političkom poretku, a svojom delatnošću to nisu umeli do dana današnjeg da ostvare, te se i sada od svih balkanskih i centralnoevropskih naroda Srbi iz Vojvodine nalaze u najnepovoljnijem i najneprimerenijem položaju.

Jedan od najznačajnijih istorijskih razloga razlike Srba iz Ugarske i Hrvatske, sa jedne strane, i Srba iz Srbije, sa druge, su 1848. godina i njene posledice. Srbija je izlazila iz patrijarhalnog sveta uspostavljanjem unutrašnje i delimičnim gubitkom spoljašnje suverenosti, pošto su Ustavobranitelji okrnjili Miloševo nasleđe nezavisnosti od Turske, ali su zato razvili poštovanje svojine, sudstvo, administraciju itd. Garašaninu su se nemiri iz 1848. godine činili opasnim po samu Srbiju, te je, razmišljajući više kao policajac, nego kao državnik, u svemu tome nerado učestvovao i gledao da zaštiti poredak i unutrašnje tek stečene tekovine. Zbog toga, a i mnogo toga drugog, Srbi iz Srbije nisu osetili dah najznačajnijeg evropskog pokreta u 19. veku, dok Srbi u Hrvatskoj i Ugarskoj to svakako jesu. Osnovni rezultat njihove delatnosti u tim nemirima je definitivno napuštanje patrijarhalnog i privilegovanog statusa koji su imali. Rajačićeva i Majerhofenova akcija protiv mađarskih pobunjenika je u osnovi poslednje političko i vojno delovanje po starom patrijarhalnom principu, gde su patrijarh i Vojna krajina jedino bitni.

Opširnije...
 

Nacionalo biće pod nefeudalnim nanosom

El. pošta Štampa PDF
Subota – nedelja, 22-23. januar 2000.
SRBI U VOJVODINI I NJIHOV DRŽAVNO-PRAVNI OSNOV
(2. deo)

Nacionalo biće pod nefeudalnim nanosom

Naslov ovog feljtona jasno upućuje na delo „Narodnost i njen državno-pravni osnov“, objavljenog u Beču 1862. godine na nemačkom jeziku, a napisanog od strane dr Mihajla Polit Desančića, najmudrije političke ličnosti vojvođanskih Srba, onih Srba za koje znamo da su svojim vrlinama, slabostima, navikama, strahovima i pameću zaslužili da žive u umnom političkom poretku, a svojom delatnošću to nisu umeli do dana današnjeg da ostvare, te se i sada od svih balkanskih i centralnoevropskih naroda Srbi iz Vojvodine nalaze u najnepovoljnijem i najneprimerenijem položaju.

A zašto?

Autonomija Srba u Vojnoj krajini je bila takvoga karaktera da se nije radilo o nekim etničkim ili manjinskim  pravima, nego o nečem dalekom ozbiljnijem, o sasvim drugom obliku vladavine. Tako je Austro-Ugarska bila država sa dva oblika vladavine, u jednom su živeli Srbi, a u drugom ostali, i Srbi nisu na to naterani, nego im je baš to bilo po meri.

Opširnije...
 

Novozavetni podstoj Hegelove rasprave

El. pošta Štampa PDF

Arhe, I, 2/2004.
UDK 14 Hegel . 14: Aristotel
Originalni naučni rad

 

Lazar Vrkatić

Novozavetni podstoj Hegelove rasprave o gospodstvu i ropstvu

Hegel/Aristotel

Apstrakt: U inače različito tumačenoj Hegelovoj filozofiji rasprava o dijalektici roba i gospodara verovatno je najspornija. Novozavetni podstoj ove rasprave dosada nije uziman u obzir. Dijalektika Oca i Sina, odnosno Boga i Hrista, iz Jovanovog jevanđelja, kao spekulativnog (dok su sinoptička empirijska i čulna), kod Hegela je pretočena u dijalektiku gospodara i roba. Postoji i polemička strana te rasprave koja je okrenuta prema Aristotelu. Hegel svoju poziciju gradi kao jedinstvo jedinstva (Aristotelovo poimanje Boga) i razlike (jovanovska predstava Boga) u vidu Duha.

Ključne reči: Hegel, Aristotel, Jovanovo jevandjelje, Dijalektika roba i gospodara, Bog, Duh

Hegelova rasprava o gospodstvu i ropstvu isticanje je superiornosti principa novozavetne teologije nad principom antičke filozofije, pre svega Aristotelove filozofije. Aristotelova Metafizika se povukla pred metafizičnošću Jovanovog jevanđelja. Rasprava o gospodstvu i ropstvu je dosada posve različito tumačena (njezin novozavetni, dominantno jovanovski, podstoj u svim se iole značajnijim tumačenjima ne prepoznaje), a jedan od razloga je i terminološka zatvorenost. Pokušaćemo da upotrebom Aristotelove terminologije otvorimo tekst u pravcu upoređivanja Aristotelove i Hegelove pozicije.

Termin "samosvest" (Selbstbewusstsein) upućuje na mišljenje mišljenja, odnosno na boga koji je određen kao ουσια uopšte, dakle ουσια je samosvest. Da je tako, posvedočio je i sam Hegel: "Samosvest je pre svega jednostavno biće za sebe, jednako samom sebi isključenjem iz sebe svega drugoga; njezina joj je bit i apsolutni predmet ono Ja, te je u toj neposrednosti ili u svom biću svoga bića pojedinačnost".

Dakle, ovo određenje bi glasilo ovako: ουσια je pre svega jednostavna ενεργεια, jednaka samoj sebi isključenjem iz sebe svega drugoga; njezino joj je bitstvo i ouaig apsolutni predmet ... itd. Pojam Anerkennung znači shvatiti ono drugo kao ουσια-u, te je odnos između dve ουσια napredak onome drugom da je takođe ουσια;


Preuzmite članak u pdf formatu

 

 

Čekajući četvrtu autonomiju

El. pošta Štampa PDF
Subota – nedelja, 15-16. januar 2000.
SRBI U VOJVODINI I NJIHOV DRŽAVNO-PRAVNI OSNOV
(1. deo)

Čekajući četvrtu autonomiju

Očito je da su sve velike političke ideje na ovim prostorima poražene od ličnih režima ili od okupatora, što govori o njihovoj slabosti, jer ti lični režimi nisu nastajali slučajno (Garašanin je podržavao kneza Mihaila, Ristić doveo na vlast malodobnog Milana Obrenovića, Pašić Aleksandra Karađorđevića itd.), kao ni okupacije. Osnovno pitanje je da li će tek dolazeća liberalna politička ideja isto tako nužno indukovati elemente ličnog režima kao i ranije, ili neće

Naslov ovog feljtona jasno upućuje na delo „Narodnost i njen državno-pravni osnov“, objavljenog u Beču 1862. godine na nemačkom jeziku, a napisanog od strane dr Mihajla Polit Desančića, najmudrije političke ličnosti vojvođanskih Srba, onih Srba za koje znamo da su svojim vrlinama, slabostima, navikama, strahovima i pameću zaslužili da žive u umnom političkom poretku, a svojom delatnošću to nisu umeli do dana današnjeg da ostvare, te se i sada od svih balkanskih i centralnoevropskih naroda Srbi iz Vojvodine nalaze u najnepovoljnijem i najneprimerenijem položaju.

A zašto?

Opširnije...
 



 

 

 

 

Posetilaca

Imamo 15 gostiju na mreži